In hierdie video’s verduidelik ons verskillende aspekte van verkiesings en waarom hulle ’n sentrale kenmerk van demokrasie is. Hierdie video illustreer hoe verkiesings vir munisipale rade werk. Hierdie video is deel van die Civics Academy-verkiesingsreeks wat verskillende aspekte van verkiesings ondersoek, en waarom dit ’n kernkenmerk van demokrasie is. Hierdie video is ook in Engels beskikbaar.
Munisipale verkiesings in Suid-Afrika vind elke vyf jaar plaas en word deur die Verkiesingskommissie van Suid-Afrika gereël om vrye en regverdige verkiesings te verseker. As jy in ’n metropolitaanse munisipaliteit woon, ontvang jy twee stembriewe op verkiesingsdag: een om vir jou wykraadslid te stem, en een om vir ’n politieke party te stem. Die helfte van die raadslede word direk in wyke verkies, terwyl die ander helfte van partylyste deur proporsionele verteenwoordiging, of PV, aangewys word. As jy buite ’n metro woon, stem jy ook vir ’n distriksraad. In daardie geval ontvang jy drie stembriewe: een vir jou wykraadslid, een vir jou plaaslike raad se partystem, en een vir jou distriksraad se partystem.
Wykraadslede word direk deur kiesers in ’n wyk verkies. Die kandidaat met die meeste stemme wen. Maar selfs as jou voorkeur-wykkandidaat verloor, help jou stem steeds daardie kandidaat se politieke party om PV-setels op die raad te verkry. PV-setels word toegeken volgens die persentasie stemme wat elke party ontvang. Partye vul hierdie setels uit lyste van kandidate wat voor die verkiesing gepubliseer word.
Raadslede dien vir vyf jaar. Indien ’n wykraadslid se setel vakant raak, word ’n tussenverkiesing gehou. Indien ’n PV-setel vakant raak, neem die volgende persoon op die party se lys die setel oor. Munisipale rade neem belangrike besluite oor plaaslike dienste, begrotings, verordeninge en ontwikkeling in jou gemeenskap. Deur te stem, help jy besluit wie jou munisipaliteit sal lei.
